E X P L O R E

Giải thích các khoản phụ thu tại nhà hàng Tokyo

Một món nhỏ bạn không gọi. Một khoản phí dịch vụ trên hóa đơn. Bài hướng dẫn này giải thích bốn loại phụ thu tại nhà hàng Tokyo — otoshi, phí bàn, phí dịch vụ và thuế tiêu dùng — kèm mức giá thông thường và bối cảnh văn hóa.

Otoshi là gì?

Những món nhỏ được phục vụ tại izakaya

Bước vào một izakaya ở Tokyo, ngồi xuống, và một món nhỏ sẽ xuất hiện trước khi bạn gọi bất cứ thứ gì. Edamame, salad khoai tây, rau hầm, dưa muối — nội dung thay đổi tùy từng nơi. Đây là otoshi (お通し).

Từ này bắt nguồn từ tōsu (通す), nghĩa là “dẫn khách đến chỗ ngồi.” Otoshi là món khai vị nhằm lấp khoảng trống giữa lúc ngồi xuống và lúc món đầu tiên được mang ra. Ở vùng Kansai quanh Osaka, một số nhà hàng gọi nó là tsukidashi (突き出し).

Nhật Bản không có văn hóa boa. Otoshi phần nào đóng vai trò như khoản thanh toán cho dịch vụ bàn — nhận khăn nóng, được dẫn đến chỗ ngồi, được ghi nhận order. Ở đất nước không có tiền boa, phong tục này đã thay thế cho điều đó.

Otoshi cũng là cơ hội để nhà hàng thể hiện cá tính. Một kappo (割烹) truyền thống có thể phục vụ một món hầm theo mùa được chế biến cẩn thận, trong khi izakaya gần nhà có thể tạo nét riêng bằng thịt hun khói tự làm hoặc dưa muối nhà làm. Một số khách quen chọn quán ruột chỉ vì họ mong chờ món otoshi.

Không phải izakaya nào cũng tính phí otoshi. Khảo sát năm 2023 của inshokuten.com cho thấy chưa đến 40% nhà hàng được khảo sát còn tính phí này — giảm so với hơn một nửa ở những năm trước.

Otoshi có giá bao nhiêu?

Giá phụ thuộc vào loại nhà hàng.

Loại nhà hàng	Giá otoshi thông thường
Chuỗi izakaya (ví dụ Uoshin)	¥300–400 mỗi người
Izakaya độc lập	¥300–500 mỗi người
Nhà hàng cao cấp / kappo	¥500–¥1.000+ mỗi người

Tại một izakaya thông thường, dự kiến khoảng ¥300. Giá đã tăng nhẹ theo lạm phát, nhưng vẫn ở mức vài trăm yên mỗi người.

Otoshi được tính một lần cho mỗi người. Gọi thêm vòng đồ uống thứ hai sẽ không mang thêm một món nữa. Nếu bạn đi ăn cùng trẻ em không gọi đồ có cồn, hầu hết các quán sẽ không tính otoshi cho các em — tuy nhiên chính sách khác nhau tùy nơi, nên tốt nhất hãy hỏi khi ngồi xuống.

Một số nơi không tính phí otoshi

Otoshi không phải là quy tắc chung. Torikizoku (鳥貴族) ghi rõ trên website rằng họ không tính otoshi, phí bàn hay phụ thu khuya. Tại một số chuỗi khác, bạn có thể từ chối bằng cách nói bạn không muốn.

Ngày càng nhiều nhà hàng miễn otoshi cho khách nước ngoài, hoặc cho phép khách từ chối nếu họ yêu cầu. Một số menu đa ngôn ngữ ghi đây là “cover charge” bằng tiếng Anh, vì vậy bạn có thể kiểm tra menu hoặc biển hiệu ở cửa vào trước khi ngồi xuống.

Nếu bạn muốn hỏi về otoshi, những câu này sẽ hữu ích:

Hỏi nhân viên: “Otoshi wa arimasu ka?” (お通しはありますか？) — “Có otoshi không?”

Để từ chối: “Otoshi nashi de onegai shimasu” (お通しなしでお願いします) — “Không lấy otoshi, xin cảm ơn”

Bốn loại phụ thu tại nhà hàng Tokyo

Mọi người thưởng thức bữa ăn tại bàn izakaya

Ngoài otoshi, còn có các khoản phí khác có thể xuất hiện trên hóa đơn của bạn ở Tokyo. Đây là bốn loại.

Khoản phí	Nội dung	Mức thông thường	Nơi áp dụng
Otoshi (お通し)	Món nhỏ phục vụ trước khi gọi món	¥300–500/người	Izakaya
Phí bàn (席料)	Phí sử dụng chỗ ngồi	¥300–1.000/người	Quán bar, izakaya phòng riêng
Phí dịch vụ (サービス料)	Phí phục vụ bàn	10–15% tổng đồ ăn & thức uống	Nhà hàng cao cấp, khách sạn
Thuế tiêu dùng (消費税)	Thuế quốc gia	10% ăn tại chỗ / 8% mang về	Tất cả nhà hàng

Phí bàn khác với otoshi

Phí bàn — sekiryō (席料) — là phí chỉ để ngồi tại bàn. Không có đồ ăn kèm theo. Tại quán bar, bạn thường trả ¥500–1.000 khi ngồi vào quầy. Ở Ginza hay quán bar khách sạn, có thể lên tới ¥1.500 hoặc hơn.

Tại izakaya có phòng riêng, bạn có thể bị tính cả otoshi lẫn phí phòng riêng. Nếu otoshi là ¥300 và phí phòng là ¥500, đó là ¥800 mỗi người cộng thêm vào đồ ăn và thức uống. Ở Nhật, phòng riêng thường được đặt cho tiệc chào đón và tiễn đưa đồng nghiệp, và không hiếm khi người tổ chức bất ngờ với hóa đơn khi bỏ qua các khoản phí này.

Phí dịch vụ tại nhà hàng cao cấp

Nhà hàng khách sạn và nhà hàng Nhật trang trọng cộng thêm phí dịch vụ 10–15% trên tổng tiền đồ ăn và thức uống. Thuế tiêu dùng được tính trên tổng phụ đã bao gồm phí dịch vụ, nên phép tính như sau:

Đồ ăn & thức uống: ¥20.000 + Phí dịch vụ 10%: ¥2.000 = Tổng phụ: ¥22.000
Thuế tiêu dùng 10%: ¥2.200
Tổng cộng: ¥24.200

Chuỗi izakaya hầu như không bao giờ tính phí dịch vụ. Nếu nhà hàng có tính, sẽ được ghi trên menu hoặc ở cửa vào — nếu bạn không thấy đề cập, nghĩa là không có. Khi nghi ngờ, hãy hỏi khi đến.

Thuế tiêu dùng

Thuế tiêu dùng của Nhật Bản là 10% cho ăn tại chỗ và 8% cho mang về. Mua cùng một cái onigiri tại cửa hàng tiện lợi, thuế suất thay đổi tùy thuộc bạn ăn tại khu vực ngồi trong cửa hàng (10%) hay mang về nhà (8%).

Từ tháng 4 năm 2021, giá đã bao gồm thuế là bắt buộc, nên giá trên menu đã bao gồm thuế tiêu dùng. Một số nhà hàng vẫn hiển thị giá chưa thuế — hãy tìm 税込 (zeikomi, đã bao gồm thuế) hoặc 税抜 (zeinuki, chưa thuế) bên cạnh giá.

Một lưu ý quan trọng: mua sắm miễn thuế không áp dụng cho bữa ăn tại nhà hàng. Hệ thống miễn thuế áp dụng cho hàng hóa bạn mang ra khỏi Nhật Bản, không phải thức ăn tiêu thụ tại chỗ.

Thực tế tốn bao nhiêu — Ba tình huống

Tiền yên Nhật chuẩn bị thanh toán

Đây là các khoản phụ thu trông như thế nào trong thực tế.

Hai người tại chuỗi izakaya Otoshi: ¥350 × 2 = ¥700. Nếu đồ ăn và thức uống là ¥3.000 mỗi người, tổng là ¥6.700 (đã bao gồm thuế). Phụ thu cộng thêm khoảng 12% vào hóa đơn đồ ăn.

Bốn người tại izakaya phòng riêng (tiệc chào đón) Otoshi: ¥400 × 4 + Phòng riêng: ¥500 × 4 = ¥3.600. Với ¥4.000 mỗi người cho đồ ăn và thức uống, tổng là ¥19.600 (đã bao gồm thuế) — ¥4.900 mỗi người. Nếu người tổ chức lên ngân sách ¥4.000 mỗi đầu người, thiếu ¥900. Tốt hơn nên ước tính ¥5.000 mỗi người để tính cả phụ thu.

Bữa tối cho hai người tại nhà hàng khách sạn Đồ ăn & thức uống: ¥20.000 × 2 + Phí dịch vụ 10% (¥4.000) + Thuế 10% (¥4.400) = Tổng ¥48.400. Nếu bạn dự kiến một buổi tối ¥40.000, đó là ¥8.400 bất ngờ.

Cách kiểm tra trước khi đi

Otoshi và phí bàn ngày càng được ghi trên menu và biển hiệu ở cửa vào. Trên các trang đặt chỗ như Tabelog và Hot Pepper Gourmet, xem phần “Course details” hoặc “Notes” ở cuối trang khóa học — nhiều nhà hàng liệt kê otoshi, phí bàn và phí dịch vụ ở đó. Nếu không thấy, cách nhanh nhất là hỏi trong phần bình luận của form đặt chỗ hoặc qua tin nhắn.

Khi đặt chỗ: “Otoshi ya sekiryō wa kakarimasu ka?” (お通しや席料はかかりますか？) — “Có otoshi hay phí bàn không?”

Phải làm gì nếu hóa đơn có vẻ cao

Nếu tổng số tiền cao hơn dự kiến, hãy kiểm tra hóa đơn. Otoshi, phí bàn và phí dịch vụ thường được liệt kê thành từng dòng riêng, nên bạn có thể thấy rõ từng khoản phí đến từ đâu.

Nếu hóa đơn khó đọc, bạn hoàn toàn có thể hỏi nhân viên.

Hỏi nhân viên: “Okaikei wo kakunin shite mo ii desu ka?” (お会計を確認してもいいですか？) — “Tôi có thể kiểm tra hóa đơn không?”

Hỏi về hóa đơn không phải là bất lịch sự ở Nhật Bản.

Nếu bạn cho rằng mình bị tính phí không hợp lý, đường dây Visitor Hotline của Japan National Consumer Affairs Center hỗ trợ bằng nhiều ngôn ngữ bao gồm tiếng Anh.