E X P L O R E

Extra kosten in restaurants in Tokyo uitgelegd

Een klein gerecht dat u niet besteld heeft. Servicekosten op uw rekening. Deze gids legt de vier soorten extra kosten in restaurants in Tokyo uit — otoshi, zitplaatskosten, servicekosten en consumptiebelasting — met gangbare prijzen en culturele achtergrond.

Wat is otoshi?

Een selectie van kleine gerechten geserveerd in een izakaya

Loop een izakaya in Tokyo binnen, neem plaats, en er verschijnt een klein gerecht voordat u iets besteld heeft. Edamame, aardappelsalade, gestoofde groenten, ingelegde groenten — de inhoud verschilt van zaak tot zaak. Dit is otoshi (お通し).

Het woord komt van tōsu (通す), wat “een gast naar zijn plaats begeleiden” betekent. Otoshi is een voorgerecht bedoeld om de tijd te overbruggen tussen het gaan zitten en de aankomst van uw eerste bestelling. In de Kansai-regio rond Osaka noemen sommige restaurants het tsukidashi (突き出し).

Japan kent geen fooicultuur. Otoshi dient deels als vergoeding voor de tafelservice — het warme handdoekje, de plaatsaanwijzing, het opnemen van de bestelling. In een land waar fooi geven niet bestaat, heeft dit gebruik die functie overgenomen.

Otoshi geeft een restaurant ook de kans om zijn persoonlijkheid te tonen. Een traditioneel kappo (割烹) kan een zorgvuldig bereid seizoensgebonden stoofgerecht serveren, terwijl een buurt-izakaya zich kan onderscheiden met huisgerookt vlees of zelfgemaakte ingelegde groenten. Sommige vaste gasten kiezen hun favoriete zaak juist omdat ze uitkijken naar de otoshi.

Niet elke izakaya rekent otoshi aan. Een enquête uit 2023 door inshokuten.com wees uit dat minder dan 40% van de ondervraagde restaurants het nog aanrekent — een daling ten opzichte van meer dan de helft in eerdere jaren.

Hoeveel kost het?

De prijs hangt af van het type restaurant.

Type restaurant	Gangbare prijs otoshi
Keten-izakaya (bijv. Uoshin)	¥300–400 per persoon
Onafhankelijke izakaya	¥300–500 per persoon
Luxe restaurants / kappo	¥500–¥1.000+ per persoon

In een doorsnee izakaya kunt u rekenen op ongeveer ¥300. De prijzen zijn met de inflatie licht gestegen, maar blijven in de orde van enkele honderden yen per persoon.

Otoshi wordt eenmalig per persoon in rekening gebracht. Een tweede ronde drankjes bestellen levert geen tweede gerecht op. Als u met kinderen eet die geen alcohol bestellen, zal de meeste zaak hun geen otoshi serveren — het beleid verschilt echter, dus het is de moeite waard om te vragen wanneer u gaat zitten.

Sommige zaken rekenen geen otoshi aan

Otoshi is geen universele regel. Torikizoku (鳥貴族) vermeldt op zijn website dat het geen otoshi, zitplaatskosten of nachttoeslag in rekening brengt. Bij sommige andere ketens kunt u weigeren door te zeggen dat u het niet wilt.

Steeds meer restaurants laten otoshi achterwege voor buitenlandse bezoekers, of laten klanten op verzoek afzien. Sommige meertalige menukaarten vermelden het als “cover charge” in het Engels, dus u kunt de menukaart of de bewegwijzering bij de ingang controleren voordat u plaatsneemt.

Als u wilt vragen over otoshi, werken deze zinnen:

Tegen het personeel: “Otoshi wa arimasu ka?” (お通しはありますか？) — “Is er een otoshi?”

Om te weigeren: “Otoshi nashi de onegai shimasu” (お通しなしでお願いします) — “Zonder otoshi, alstublieft”

Vier soorten extra kosten in restaurants in Tokyo

Mensen genieten van een maaltijd aan een izakaya-tafel

Naast otoshi zijn er andere kosten die op uw rekening in Tokyo kunnen verschijnen. Hier zijn de vier soorten.

Kosten	Wat het is	Gangbaar bedrag	Waar u het tegenkomt
Otoshi (お通し)	Een klein gerecht geserveerd voor de bestelling	¥300–500/persoon	Izakaya
Zitplaatskosten (席料)	Kosten voor het gebruik van de zitplaats	¥300–1.000/persoon	Bars, izakaya met privékamers
Servicekosten (サービス料)	Kosten voor de tafelservice	10–15% van het totaal aan eten en drinken	Luxe restaurants, hotels
Consumptiebelasting (消費税)	Nationale belasting	10% ter plaatse / 8% meenemen	Alle restaurants

Zitplaatskosten staan los van otoshi

Zitplaatskosten — sekiryō (席料) — zijn kosten puur voor het gebruik van de zitplaats. Er wordt geen eten bij geserveerd. In een bar betaalt u doorgaans ¥500–1.000 wanneer u aan de bar plaatsneemt. In Ginza of in hotelbars kan het ¥1.500 of meer bedragen.

Bij izakaya met privékamers kunnen zowel otoshi als de kosten voor de privékamer in rekening worden gebracht. Als otoshi ¥300 kost en de kamer ¥500, is dat ¥800 per persoon bovenop uw eten en drinken. In Japan worden privékamers vaak geboekt voor welkomst- en afscheidsfeesten op het werk, en het is niet ongewoon dat de organisator een onaangename verrassing krijgt bij de rekening als deze kosten over het hoofd zijn gezien.

Servicekosten in luxe restaurants

Hotelrestaurants en formele Japanse eetgelegenheden brengen servicekosten van 10–15% in rekening bovenop het totaal aan eten en drinken. De consumptiebelasting wordt berekend over het subtotaal inclusief servicekosten, dus de berekening ziet er als volgt uit:

Eten en drinken: ¥20.000 + Servicekosten 10%: ¥2.000 = Subtotaal: ¥22.000
Consumptiebelasting 10%: ¥2.200
Totaal: ¥24.200

Keten-izakaya brengen vrijwel nooit servicekosten in rekening. Als een restaurant dat wel doet, staat het vermeld op de menukaart of bij de ingang — als u het er niet ziet staan, zijn er geen. Bij twijfel kunt u het vragen bij aankomst.

Consumptiebelasting

De Japanse consumptiebelasting is 10% voor ter plaatse eten en 8% voor meenemen. Koop dezelfde onigiri in een konbini, en het belastingtarief verandert afhankelijk van of u het in de zithoek van de winkel eet (10%) of het mee naar huis neemt (8%).

Sinds april 2021 is prijsvermelding inclusief belasting verplicht, dus prijzen op menukaarten bevatten al de consumptiebelasting. Enkele restaurants tonen nog prijzen exclusief belasting — let op 税込 (zeikomi, belasting inbegrepen) of 税抜 (zeinuki, exclusief belasting) naast de prijs.

Een belangrijke opmerking: belastingvrij winkelen geldt niet voor restaurantmaaltijden. Het belastingvrijstelsel dekt goederen die u uit Japan meeneemt, niet voedsel dat ter plaatse wordt genuttigd.

Wat het werkelijk kost — drie scenario’s

Japanse yenbiljetten klaargelegd voor betaling

Zo zien de extra kosten er in de praktijk uit.

Twee personen in een keten-izakaya Otoshi: ¥350 × 2 = ¥700. Als eten en drinken ¥3.000 per persoon kosten, is het totaal ¥6.700 (belasting inbegrepen). De extra kosten voegen ongeveer 12% toe aan de rekening.

Vier personen in een izakaya met privékamer (welkomstfeest) Otoshi: ¥400 × 4 + Privékamer: ¥500 × 4 = ¥3.600. Bij ¥4.000 per persoon aan eten en drinken is het totaal ¥19.600 (belasting inbegrepen) — ¥4.900 per persoon. Als de organisator ¥4.000 per persoon had begroot, komt er ¥900 tekort. Reken liever op ¥5.000 per persoon om de extra’s te dekken.

Diner voor twee in een hotelrestaurant Eten en drinken: ¥20.000 × 2 + Servicekosten 10% (¥4.000) + Belasting 10% (¥4.400) = ¥48.400 totaal. Als u rekende op een avond van ¥40.000, is dat een verrassing van ¥8.400.

Hoe u vooraf kunt controleren

Otoshi en zitplaatskosten worden steeds vaker vermeld op menukaarten en bordjes bij de ingang. Op reserveringssites zoals Tabelog en Hot Pepper Gourmet kunt u de sectie “Cursusdetails” of “Opmerkingen” onderaan een cursuspagina bekijken — veel restaurants vermelden daar otoshi, zitplaatskosten en servicekosten. Als het niet vermeld staat, is de snelste manier om het te achterhalen een vraag in het opmerkingenveld van het reserveringsformulier of via een bericht.

Bij het reserveren: “Otoshi ya sekiryō wa kakarimasu ka?” (お通しや席料はかかりますか？) — “Zijn er otoshi- of zitplaatskosten?”

Wat te doen als uw rekening hoog lijkt

Als het totaalbedrag hoger lijkt dan verwacht, controleer dan de bon. Otoshi, zitplaatskosten en servicekosten staan doorgaans als afzonderlijke posten vermeld, zodat u precies kunt zien waar elk bedrag vandaan komt.

Als de bon moeilijk te lezen is, kunt u gerust een medewerker om uitleg vragen.

Tegen het personeel: “Okaikei wo kakunin shite mo ii desu ka?” (お会計を確認してもいいですか？) — “Mag ik de rekening controleren?”

Vragen over uw rekening is in Japan niet onbeleefd.

Als u meent dat u onterecht iets in rekening is gebracht, biedt de bezoekershotline van het Japan National Consumer Affairs Center ondersteuning in meerdere talen, waaronder Engels.